|
 En weer een illusie armer, maar een ervaring rijker. Vandaag wilde ik even op zoek door mijn collectie cd-roms. Omdat een van mijn cd's door het vele afspelen echt helemaal op zijn eind was, dacht ik dus even een nieuwe kopie te maken. Ik heb namelijk bijna al mijn muziek braaf op MP3 formaat weggeschreven op DVD's, zodat ik in casu een defect simpelweg een nieuwe kopie kan maken. Jammer dan... de DVD was na 6 jaar netjes opgeborgen te hebben gelegen in een hoesje niet meer leesbaar.
 
Vanaf het begin der tijden dat CD-roms en DVD-roms op de markt kwamen werden ze door de media aangeprezen als hét medium voor de toekomst. Klein, veelzijdig, licht, draagbaar en vooral nagenoeg onbeschadigbaar. Inmiddels zijn de CD's en DVD's gemeengoed aan het worden, en beginnen de feitelijke gegevens de mooipraat van weleer te achterhalen. Want ook CD-roms en DVD-roms kunnen defect raken. De laag op de CD of DVD waarop je waardevolle data staat, kan door vocht-, temperatuurs- en lichtinvloeden sterk verweren. Dat zie je aan de buitenkant niet direct, maar het geeft wel kans dat de DVD-lezer er ondanks alle ingebouwde foutcorrectie geen worst meer van kan maken.
Dat brengt me op de hamvraag: wat bepaald nou de levensduur van een CD-rom c.q. DVD-rom? Hiervoor zijn een zestal factoren aan te wijzen, die U in meer of mindere mate kunt beinvloeden: 1. Type media.
Heb ik een fabrieks CD-rom, een gewoon beschrijfbare CD-rom of een meermaals herschrijfbaar exemplaar? Hierover zijn complete boeken met allerhande mogelijke invalshoeken en meetmethoden geschreven (zie dit voorbeeld voor een simpel eerste inzicht). Door de bank genomen mag je na het doornemen van deze materie de volgende stelling nemen: fabrieks CD-roms leven verreweg het langst, gevolgd door de beschrijfbare CD-rom. Onderaan bungelt de meermaals herschrijfbare CD-rom. De enige invloed die U hier uit kunt oefenen is de keuze voor het te  hanteren medium. 2. Fabrikage kwaliteit media.
Van welk fabrikaat neem ik de CD-roms? Uiteraard is er een flinke berg kwaliteitsverschil in de fabrikant van de CD-Roms. En om het geheel nog wat ondoorzichtiger te krijgen: verschillende leveranciers (lees: merknamen) kunnen de CD-roms bij dezelfde fabrikant afnemen, al dan niet van verschillende produktlielijnen of van verschillende keuringsklassen. Het kan dus best zo zijn dat de CD-rom van Verbatim en bijvoorbeeld Arita uit dezelfde fabriek komen. Daarbij brengt Verbatim alleen de beste (klasse A) exemplaren op de markt, terwijl Arita de klasse B exemplaren verkoopt. En dan nog wil het niet zeggen dat Arita CD's per definitie slechter zijn....
Tot slot heb je nog van die gluiperds die proberen hun eigen bagger als merknaam te verkopen, door valse opdrukken op de media of door het gebruik van fake media id's
Deze pagina geeft een aardig inzicht in de verschillende fabrikanten, leveranciers, hun relatie en de kwaliteit van datgene U onder de streep in Uw handen gedrukt krijgt. Op deze factor kunt U redelijke controle uitoefenen; U kunt zelf kiezen waar U welke CD's koopt. 3. Toestand medium voor begin van een opname.
Op het moment dat U een CD-rom in de winkel koopt, is deze al een aantal dagen / weken oud. En alhoewel niet direct merkbaar: al vrijwel direct na het fabrikageproces begint het "vergaan" van het medium. Onder invloed van warmte, direct zonlicht, vocht etc. zullen CD-roms na verloop van tijd aan kwaliteit inboeten. Afhankelijk van het type media (zie punt 1.) zijn verschillende invloeden van belang op de levensduur van het gekozen medium. Zo kunnen de beschrijfbare CD-rom's slecht tegen direct zonlicht, een meermaals herschrijfbare CD-rom heeft veel meer last van de warmte in de omgeving. Invloed kunt U hier nauwelijks uitoefenen, omdat U niet weet hoe lang een CD-rom al bij een leverancier heeft gelegen voor U hem in Uw handen gedrukt krijgt. Uiteraard kunt U in geval van eenmalig - of meermalig herschrijfbare CD-roms wel controleren hoe lang deze bij U zelf op de plank liggen alvorens ze gebruikt worden. 4. Kwaliteit van de opname.
De ene brander is de andere niet. Verschillende typen branders, met elk hun eigen opbouw, hun eigen specs. En dan heb je nog de verschillende snelheden waarop je een medium kunt branden, uitgezet tegen het medium op de CD-rom welke U heeft aangeschaft. Op de meeste typen staat tegenwoordig een "maximale" brandsnelheid. Nu kan ik hier een heel verhaal op gaan hangen over de fabrikant, de gekozen dye (het goedje wat de fabrikant op de CD-rom stopt en waarop U Uw data wegschrijft), verschillende leveranciers aan branders, de gekozen laser(s) in de brander, de brandsnelheid en de combinatie van laser, gekozen dye en brandsnelheid, maar dan ben ik bang dat dit verhaal vééél te lang en te technisch wordt. Ik zal hier volstaan met de opmerking dat U bij U computer moet proberen om de maximale brandsnelheid als richtgetal aan te houden bij het branden. Ga hier in ieder geval niet overheen (als de software van Uw brander dat al toelaat), want de gevolgen zijn voor U zelf. 5. Manier van behandelen media, de manier van opslag en de omgevingsinvloeden.
 Een inkoppertje. Uiteraard snapt U zelf ook wel dat een CD-rom langer meegaat als U deze na gebruik netjes opbergt in een daarvoor bestemd hoesje / mapje. En dat het geen goede keuze is voor de levensduur als U een CD-rom regelmatig in direct zonlicht / een warme omgeving laat liggen (achter de autoruit in de zomer, bijvoorbeeld). Of dat een CD-rom een verhoogde kans op defecten heeft als U de hond ermee leert apporteren. Dit punt heeft U dus voor een heel groot deel zelf onder controle. 6 Economische houdbaarheid.
Alhoewel de CD-rom al enige tijd meeloopt in computerland, is dit geen zekerheid dat U uw waardevolle films over 15 jaar nog steeds af kunt spelen. Net zoals alles on computerland is de hele business aan voortdurende verandering onderhevig. Steeds weer worden we geconfronteerd met nieuwere, nog betere media. Nog kleiner, nog meer dataopslag, nog lichter, noem maar op. En als dan zo'n nieuw medium voet aan de grond krijgt, moet U er wel aan denken om tijdig U waardevolle spullen over te zetten van de CD-rom naar het nieuwe medium. Anders zit U straks met een collectie aan perfect bewaarde CD-roms en geen mogelijkheid meer om ze nog af te spelen. Ook dit punt heeft U voor een groot deel zelf in Uw handen. Algemeen:
U ziet dat het moeilijk is om aan te geven hoe lang een CD-rom c.q. DVD-rom meegaan. Daarom geven fabrikanten geen absolute waarden (minimum, maximum) aan, maar houden ze zich bij "typical values", ofwel de tijd dat een gemiddeld exemplaar goed blijft. Aan U de keuze wat U hiermee doet. Ik kan daarom geen stelling nemen, U alleen een advies meegeven: gebruik CD-roms en DVD-roms niet voor de opslag van dingen die U zeker over langere tijd wilt bewaren, maar meer voor zaken welke U gedurende enkele jaren wilt kunnen raadplegen. Spullen die U zeker niet wilt kwijtraken zijn waarschijnlijk beter af op een ander medium zoals een portable harddisk of een tape, maar daarbij moet U zelf de economische houdbaarheid en de zwakheden van het gekozen medium (warmte, vocht, houdbaarheid magnetisch opgeslagen data enzovoorts) in de gaten houden. |
